Erorien Monumentua eraisteko eskaera egin dute berriz ere, eta orubean zer egin hainbat proposamen aurkeztu dituzte
"Lehiaketa honek huts egin du, aukeratutako bi proiektuetako batek ere ez baitu lortu Los Caidosen Monumentuaren sinbologia faxista ezabatzea", dio Los Caidosen Eraispenaren Aldeko Memoria Elkarteen Batzarrak, eta Askatasunaren Plazan monumentua ordezkatzeko 10 idei aurkeztu dituzte.
2026-ko ekainak 15
Memoria elkarteek Erorien Monumentua ordezkatzeko aurkeztutako 10 proposamenen artean denetarik dago: Hiri-Surf proposamenak olatu artifizialen igerileku bat proposatzen du, badira beste proposamen batzuk etxebizitza sozialak egiteko, beste batek baso bat egitea iradokitzen du, berdintasunaren aldeko itsasargi bat ere planteatzen da beste proposamen batean. Kirol instalazio bat egitea Pariseko Louvre Museoaren antzeko piramide batekin ere agertzen da beste batean… Beste batzuk, Monumentoa eraistea besterik ez dute proposatzen, baten batek inkluso obra-hondakinak bertan uztea planteatzen du. Proposamen guztiak hemen ikus daitezke. Garatuena, «Memoria bizirik» etxebizitza sozial eta eskuragarriaren proiektua da, etxebizitza sozialak eta faxismoaren aurkako Memoria Gunea eraikitzea proposatzen duena.
Aurkeztutako proposamen batzuen argazkiak.
Elkarte memorialistek Iruñeko Udalak egin duen Erorien Monumentua eraldatzeko ideien lehiaketa “paripe” bat izan dela deitoratu dute. “Monumentu-eraikin honen sinbologia ez dago soilik plaketan, gurutzeetan, kupulan eta tenpleteetan. Oroitzapenezko izaeran dago, batez ere, haren esanahia eta jatorrizko helburua, forma, irudia, harri bakoitzean, zutabe bakoitzean. Eraikin osoa da sinbolo faxista”, esan dute.
Palma de Mallorcako Balear Uharteetako monumentutik erretiratzeko ordenan Memoria Demokratikoaren Estatu Idazkaritzak dioenak Los Caídosen Monumentua kentzeko ere balio duela uste dut. Idazkaritzak dio oroigarri horrek “erregimen frankistak erorien gurtzaren zati eta adibide gisa ulertu” behar dela eta kentzeko agindu du.
Udalak antolatutako parte-hartze prozesuan ez dela parte hartzerik izan lehiaketaren aurretik eta ezin izan dela eraikina eraistea defendatu salatu dute. “Epaimahaiak onartutako bi proiektuei buruz bakarrik eman daiteke iritzia. Gainera, Iruñeko herritarrek baino ez dute parte hartzen. Nafarroako gainerakoei ez zaie aukerarik ematen iritzia emateko”.
Eraldatze prozesuak izanen duen kostuaz ere aritu dira. “Astakeria” iruditzen zaie 10 milioi euroko gastua, eta honek elkarte memorialisten eta Nafarroako gizartearen “etsipena eta haserrea” piztu duela diote. “PSN, EH Bildu eta Geroa Bai ahalegina ulertu gabe jarraitzen baitute zentzugabekeria hori aurrera eramateko denbora, duintasuna eta dirua galtzen. Hirukoak ez luke bere burua engainatu behar, eta ez luke herritarrak engainatu behar”.
Eraispenaren aldeko elkarteek aurkeztutako errekurtsoen ebazpen judizialen zain daude, eta bitartean, hurrengo egunetan, Erorien Orubearekin zer egiteko jaso dituzten proposamenen erakustaldia eginen dute Erorien kanpoaldean, ekainaren 15etik 24ra, 17:00etatik 20:00etara. “Nahi dugu jendeak ikustea hobe dela Eroritakoak botatzea, libre geratuko liratekeen 6.000 m2-ko lurzorua aprobetxatzeko beste aukera batzuk irekitzen direlako, monumentu faxista bat mantentzea baino askoz onuragarriagoak”.
