Zertan egiten die mesede pazienteei medikuen kolektiboaren borroka korporatiboak?
Felix Zabalza Irigoyen, Marisol Saiz Aja
Nafarroako Osasun Plataforma /Plataforma Navarra de Salud
2026-ko otsailak 12
Nafarroako Osasun Plataformak hausnarketa bat egin nahi du sindikatu mediko jakin batzuek protagonizatu duten lan gatazkari eta haien aldarrikapenei buruz, negoziazio esparru esklusiboak planteatzen baitituzte eta profesionalak estamentuen arabera banatzen baitituzte.
Gure jarrerak oinarrizko ideia batetik abiatzen da: osasun-sistema publikoa, unibertsala, ekitatiboa eta kalitatezkoa. Osasun publikoa funtsezko ondasun komun bat da, pazienteen eta biztanleen beharren inguruan antolatu behar dena, ikuspegi integrala duena -Osasunaren Mundu Erakundeak gomendatzen duen bezala-, zaintza klinikoa, soziala, prebentiboa eta humanoa.
Osasun sistema publikoa ez dago ariketa medikoaren mende soilik, baizik eta hura osatzen duten diziplina anitzeko taldeen lan koordinatuaren mende ere bai, non medikuek, erizainek, gizarte langileek, administrariek, teknikariek, zerbitzu orokorrek, mantentze lanek eta abarrek parte hartzen duten. Guztiak dira ezinbestekoak sistemak eguneko 24 orduetan funtziona dezan, urteko 365 egunetan.
Horregatik, biziki kezkatzen gaitu estamentu bakar baten aldarrikapen esklusiboetara bideratzeak, osasun sistema publikoaren barne kohesioa hautsi eta ahuldu egiten baitu. Gure buruari galdetzen diogu: zertan hobetzen du osasun-sistema publikoa eta pazienteen arreta osasun-langileak elkarren aurka dauden kolektiboetan zatitzeak?
Ez dira zalantzan jartzen medikuen prestakuntza eta haien erantzukizunak, ezta haien lan eta ordainsari baldintzak horrekin bat etortzeko beharra ere. Baina osasun publikoa ezin da hierarkia itxietan edo pribilegio partikularretan oinarritu. Profesional guztiek helburu bererako lan egiten dute, eta langile publiko izatearekin koherenteak diren eskubideak eta betebeharrak izan behar dituzte.
Osasun publikoa herritar guztien zergekin finantzatzen da, eta, horregatik, baliabide ekonomiko urriak etikoki, eraginkortasunez eta interes orokorrera bideratuta erabiltzea eskatzen du. Lan-aldarrikapenek sistema publikoa indartzen lagundu behar dute, ez ahultzen, ezta baliabideak eta profesionalak eremu pribatura bideratzen ere. Irtenbide kolektiboak eta inklusiboak bilatu behar dira, pazienteen ongizatean eta profesional guztien interesetan oinarrituta.
Nafarroako Osasun Plataformak askotan eskatu du Osasunbideko langileen lan-baldintzak hobetzea, hala nola plantillak finkatzea eta behar bezala planifikatzea; gehiegizko guardietan eta gainkarga kronikoan oinarritzen ez diren ereduen alde ere egin dugu, eta produktibitateak ezabatzeko beharra ere eskatu dugu, eta frogatu dugu ez dela neurri eraginkorra itxaron zerrendak murrizteko.
Helburua da langile guztientzat lan duina eta kalitatezkoa lortzea, osasun sistema publikoaren funtzionamendu onean islatuko dena.
Kezka berezia sortzen digu SMN-Nafarroako Medikuen Sindikatuaren temak, lan gainkarga argudiatzen den bitartean esklusibotasun araubidea ezabatzeari buruzkoak. Kontraesankorra da akidura profesionala defendatzea eta, aldi berean, osasun publikoa eta pribatua bateragarri egiteko aukera eskatzea, ordainsari-galerarik gabe. Logika horrek osasunaren merkantilizazioa errazten du, pazienteen arteko desberdintasunak areagotzen ditu eta sisteman konfiantza galtzea eragiten du.
Osasun sistema publikoaren kalitatea eta biziraupena ahultzen eta arriskuan jartzen duten jarrera korporatiboen aurrean, uste dugu soilik profesionalen eta herritarren batasunetik, elkarrizketatik eta pazienteengan oinarritutako ikuspegi batetik indartu daitekeela Nafarroako osasun publikoa, mehatxatzen duten pribatizazio apustu ugarien aurrean. Hori da zaindu eta defendatu nahi dugun osasuna.
