Sindikalismoa, antirrazismoa eta prekaritatea

Txus San Vicente

CGT/LKN

2026-ko otsailak 27

Close-up of large group of protesters with clenched fists above their heads on public demonstrations.

Duela bizpahiru urte esan izan baligute Nafarroan, etxerik gabeko pertsonen kopurua %83 haziko zela, oro har, sinestea kostatuko zitzaigukeen. Hemen? Hemen hain ongi bizi garela, ez dut uste… Bada, gaur egun errealitate bat da: 200 langile, gizon eta emakume, Iruñeko kaleetan bizi dira. Errealitate onartezina CGT/LKN Nafarroa eta
Negu Gorriak- Derecho a techo ekimenean parte hartzen dugun kolektibo guztientzat,
neguan ahalik eta pertsona gehienei Katakrak liburudendan babesa eskaintzen dien ekimena, eta aldi berean, egoera honetara eraman duten arrazoiak salatzen dituena: atzerritarren legearen arrazismo instituzionala, etxebizitza eskuratzeko krisia, errenten arteko arrakala gero eta handiagoa, eta, erakundeen aldetik geldirik egotea eta egoeraren normalizazioa.
Eta bai, 200 langile esan dugu. Arreta jartzea larruazalaren kolorean, zu eta ni bezalaxe langileak direla ikusi beharrean, partekatzen ditugun interesak modu bateratuan defendatzea eragozten digu (hurrengo lerroetan azalduko duguna). Are zehatzago:
Atzerritartasun Legeak 200 pertsona horiei lan egitea galarazten die, harik eta
ez badaramate hiru urte hemen bizitzen. Gertatzen ari dena ulertzeko lehen gakoa da: lege bat erabat arrazista, errealitatetik zeharo kanpo dagoena, aproposagoa izan zitekeena duela mende batzuk, helburu duena bigarren mailako herritarrak egon daitezela bermatzea, prekaritatera eta erabateko bazterketara zuzenduta egonen dena, beraz, errazago ustia daitekeena: arduradun batek bortxa zaitzan emakumea bazara eta beharrezkoa baduzu Huelvan marrubiak jasotzea, etxe-langile bezala inolako lan-eskubiderik gabe lan egiten baduzu, Glovon banaketa egiten baduzu beste baten lizentziarekin, poliziaren presiopean kaleetan saltzen baduzu, edukiontzietatik txatarra jasotzen baduzu, … Eta, jakina, ezin baduzu horren inguruko ezer salatu, egoera irregularrean baitzaude, eta salatzeak herrialdetik kanporatzera bidera zaitzake.
Bai, baina… ni ez naiz arrazista, baina… gehiegi dira etorri direnak … Ez. Ez gaitezen engaina. Ez dago gainezka egin duen migraziorik, transmititu nahi den bezala, helburu duena honek ez duela gehiagorako ematen pentsaraztea, eta, beraz,
soberan dauden pertsonak daudela. Ez. Gure sistema bizilagunen etorrera askoz ere ugariagoak jasotzeko gai izan da. 2022an, Nafarroak Ukrainiatik ihesi zetozen mila pertsona baino gehiago hartu zituen, zifra ofizialen arabera. Eta sistema ez zen erori. Normaltasun osoa.
Horregatik, hona hemen zer gertatzen ari den ulertzeko bigarren gakoa: tokiko, probintziako eta Estatuko erakundeak koordinatu egin ziren horrela izan zedin. Orain, ez.

Orduan, migrazioak ez badu gainezka egiten, zer gertatzen ari da? Aberastasunaren Banaketaren Atlaseko datuen arabera Estatistikako Institutu Nazionalak argitaratu berri dituenak Iruñean, pertsona aberatsenen errentak eremu pobretuagoetan baino lau aldiz gehiago hazten dira, eta bi aldiz gehiago langile-klase gazteen auzoetan baino. Hau da hirugarren gakoa: aberatsen eta pobreen arteko arrakala jauzi kualitatibo izugarria ematen ari da, eta honen ondorioz, pobrezia gero eta begi bistakoagoa eta bortitzagoa da.
Errenten joan-etorri honetan etxebizitzak funtsezko rola betetzen du, oinarrizko eskubide bat ukatu egiten dena merkatuko legeen menpe jarriz. Emaitza espero zena da: 2018 eta 2023 urteen artean etxebizitzaren prezioa %35 baino gehiago igo da Iruñean (Nafarroako Gobernuak egindako gune tenkatuen Aurretiazko Txostenaren datuen arabera). Antzeko ehunekoak daude alokairuan ere. Kausak? Alokairu babestuko etxebizitzen gabezia historikoa, higiezinen espekulazioa, Alde Zaharreko gentrifikazioa (Mercaderes 18, adibide argia da) edo inbertsio-funtsek edo jabeen burgesia “berriak” etxebizitzak metatzea. Kapitalismo ongi koipeztatua, gutxien duenari indarrez ebasten diona. Ondorioak? Inpaktu izugarria langileengan, kasurik onenean, beren soldata kaskarraren ehuneko oso handi bat errentatzaileei eman behar izaten dietena (dela hipotekaren bidez, dela alokairuaren bidez); eta klase
pobretuenetan, gela bakarrean familia oso bat bizitzera edo etxebizitza penagarrietan bizitzera behartuta egotea.

Ondorioak. CGT/LKN Nafarroa ekimen honen parte gara gure hiria eta lurralde hau maite dugulako, eta ezagutzen dugun lurraldea izaten jarraitzeko modu bakarra arrazismoaren aurkakoa izatea da, antirrazismoa den bezala ulertuta: klaseen borroka egoera puruan. Izan ere, hegoalde globaleko herrialdeen aurkako espoliazioak, gastu militarren gorakadak elikatutako gerrek eta larrialdi klimatikoak jarraituko dute milioika pertsona beren herrialdeak uztera behartzen.
Hau da, periferiako langile-klasea etortzen jarraituko du existitzeko eskubidea, lana izateko eskubidea eta indarrez ebatsitako aberastasunari dagokion zatia aldarrikatzen dituelako. Gaur egun kalean daudenak, gutarrak dira, eta haien eskubideak defendatzea, etxebizitza izateko eskubidea defendatzea da, osasuna edo hezkuntza publikoa defendatzea; izan ere, kalean dauden 200 pertsonak hirurogeiko hamarkadan Alemaniara bidaiatu zuten gure guraso, izeba edo amonak dira. Edo 2008ko krisian Espainiatik joan ziren ehundaka milaka pertsona. Eta gure seme-alabak dira edo gu geu, egunen batean jantzita daukagunarekin irtetea tokatzen bazaigu, migratzea izakiaren DNAren zatia baita espezie bezala jaiotzen denetik.

Bizitzen ari garen une historikoak sindikalismo modu berriak asmatzera behartu egiten gaitu, betiko balioak mantenduz eta indartuz:

antolakuntza, klase-elkartasuna eta elkarrekiko laguntza. Horregatik, ezinbestekoak dira aliantza berriak, Justizia Sozialaren defentsan lan eredugarria egiten ari diren mugimenduekin sare bat ehuntzea: Informazio Gune Migratzailea (PIM), Elkarrekiko Laguntza, SOS Arrazakeria, Paris 365…
Une honen garrantzia transmititzen jakinen ahal dugu, hurrengo urteetako eredu soziala jokoan baitago

Gehiago