ahötsa_

2025eko Urteko Txostenaren aurkezpena
Nafarroako SOS Arrazakeria – SOS Arrazakeria Nafarroa elkartearen 2025eko Urteko Txostenak Nafarroako Foru Komunitatean migratu, arrazatu eta/edo egoera administratibo irregularrean dauden pertsonen eskubideen urraketa nagusiak aztertzen ditu.
2025. urtean, Informazio eta Salaketa Bulegoak (OID) 241 arreta dokumentatu zituen diskriminazio-egoerekin eta eskubideen urraketekin lotuta. Kasu horietan oinarrituta, txostenak egiturazko diskriminazio-ereduak identifikatzen ditu gizarte-bizitzako hainbat eremutan.
Datuen analisiak erakusten du hautemandako diskriminazio-egitateen % 87,55 erakunde publikoen jarduerekin lotuta daudela, bereziki administrazio-prozeduretan, gizarte-zerbitzuetan, polizia-jardueretan eta migrazioa kontrolatzeko politiketan.
Datu horiek agerian uzten dute arrazakeria instituzionaleko egitura-formek, bere, horretan dirautela, eta eragina dutela etxebizitza, osasuna, gizarte-babesa edo espazio publikoan askatasunez zirkulatzea bezalako oinarrizko eskubideak benetan eskuratzean.
Txostenak urraketa garrantzitsuak identifikatzen ditu oinarrizko eskubideak bermatzeko funtsezkoak diren eremuetan. Gizarte-babesari dagokionez, luzaroko atzerapenak izaten dira prestazioen ebazpenean, aurretiazko abisurik gabeko eteteak eta laguntzak eskuratzea eragozten duten administrazio-baldintza murriztaileak, batez ere erroldatuta ez dauden edo administrazio-egoera irregularrean dauden pertsonentzat.
Etxebizitzaren eremuan, diskriminazio-dinamikak nabarmentzen dira higiezinen merkatuan, larrialdiko bizitoki-baliabideen eskasia eta bizitegi-bazterketako egoeretarako protokolo eraginkorrik eza, bereziki adingabeak dituzten familietan.
Erroldatzeko zailtasunek oinarrizko zerbitzuetarako sarbidea mugatzen duen administrazio-oztopo gisa jokatzen dute, eta bazterketa-zirkulu bat sortzen dute, eskubideak eskuratzeko errolda eskatzen baitute, horiek lortzea oztopatzen den bitartean. Azkenik, osasunaren arloan, hainbat praktika detektatu dira, hala nola erroldatzea edo osasun-txartela eskatzea arreta jasotzeko, aldez aurretik larrialdietan fakturatzea eta interpretazio-zerbitzuak behar beste ez erabiltzea, eta horrek bereziki eragiten die kalteberatasun-egoeran dauden migratzaileei.
Era berean, Auzo Unitateen eta Gizarte Zerbitzuen arteko koordinazio-arazoak identifikatzen dira, eta horrek lurraldeen arteko irizpide ezberdintasunak ekartzen ditu.

Etxeko eta zaintzako langile diren emakume migratzaileentzako harrera-etxea

Txostenak, halaber, Nafarroako SOS Arrazakeriak bultzatutako Harrera Etxe bat abian jarri dela nabarmentzen du, etxeko eta zaintzako sektorean lan egiten duten emakume migratzaileei zuzendua. Proiektu hau langile askok arlo honetan jasaten dituzten urraketa sistematikoei erantzuteko sortu da, hala nola kontratu irregularrei, abusuzko lanaldiei, kaleratze arbitrarioei edo indarkeria- eta prekarietate-egoerei.
Etxeak atsedenerako, laguntza juridikorako, laguntza psikologikorako eta gizarte-orientaziorako espazio segurua eskaintzen du, emakumeen autonomia indartzeko eta funtsezko sektore baina historikoki ikusezin baten egiturazko erronkak ikusarazteko.
Nafarroako Berdintasunerako Institutuaren babesa du proiektuak, eta Nafarroako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako 2022-2027 Plan Estrategikoaren barruan dago.

• Arraza-diskriminazioaren aurkako protokolo instituzionalak ezartzea.
• Politika publikoetan arrazakeriaren aurkako ikuspegia txertatzea.
Nafarroako SOS Arrazakeriak ondorioztatu du dokumentatutako egoerak ez direla gertakari isolatuak, baizik eta egiturazko dinamikak islatzen dituztela.